Galatasaray’ın 23. Şampiyonluğu: Değişen Kadro Nasıl Bir Takıma Dönüştü?

Galatasaray, 2021-2022 sezonunu 13. sırada tamamladıktan bir yıl sonra yeniden Türk futbolunun zirvesine çıktı. 30 Mayıs 2023'te MKE Ankaragücü'nü deplasmanda 4-1 yenerek 23. lig şampiyonluğunu ilan eden sarı-kırmızılılar, bu başarıya yönetimden teknik heyete ve oyuncu kadrosuna uzanan kapsamlı bir değişimle ulaştı. Şampiyonluğun ertesi günü olan 31 Mayıs'ta ortaya çıkan tablo, yalnızca güçlü futbolcuların transfer edilmesini değil, yeni isimlerle mevcut kadronun birbirini tamamlayabildiği bir takım kurulmasını öne çıkarıyor.

Anadolu Ajansının şampiyonluk haberinde hatırlattığı üzere Galatasaray, son olarak 2018-2019 sezonunda mutlu sona ulaşmıştı. Sonraki üç sezon altıncılık, averajla ikincilik ve on üçüncülükle tamamlandı. Bu kez 82 puana ulaşarak birinciliğini kesinleştiren takım, geçmiş sezonun sorunlarını bütün oyuncularını gözden çıkararak değil, ihtiyaç duyulan bölgelere farklı özellikler kazandırarak aştı. Değişimin en önemli tarafı, kadrodaki yenilenmenin sahada ortak bir oyuna dönüşmesiydi.

Yönetimde yeni dönem: Dursun Özbek ve Erden Timur

Dönüşümün yönetim ayağı 11 Haziran 2022'deki seçimle başladı. Anadolu Ajansının seçim haberine göre Dursun Özbek, Eşref Hamamcıoğlu ile yarıştığı genel kurulun ardından yeniden başkanlığa geldi; Burak Elmas döneminin yerini yeni bir yönetim aldı. Daha önce de bu görevi yapan Özbek, yeni döneminde camiada birlik ortamını güçlendirme hedefini dile getirdi. Galatasaray Sportif AŞ Başkan Vekili Erden Timur da transfer ve kadro hazırlığında sorumluluk üstlenen isimlerden biri olarak yeni futbol yapılanmasının merkezinde yer aldı.

Timur'un kulüp tarafından 23 Haziran 2022'de yayımlanan sezon planlaması açıklaması, o günkü yaklaşımı gösteriyor. Yeni oyuncular kadar mevcut sözleşmelerin, ayrılabilecek futbolcuların ve kulübün sorumluluklarının da düşünülmesi gerektiğini anlatan Timur, “Emanet bir iş yapıyoruz” ifadesini kullandı. Bir yıl sonra gelen şampiyonluk, bu hazırlığın sportif karşılığını oluşturuyor. Ancak sportif başarıyı, kulübün bütün mali sorunlarının çözüldüğü iddiasıyla karıştırmamak gerekiyor; sürdürülebilirlik ayrı bir sorumluluk olmaya devam ediyor.

Okan Buruk tercihi yalnızca kulüp geçmişine dayanmadı

Galatasaray, Okan Buruk'un teknik direktörlüğe getirildiğini 23 Haziran 2022 tarihli resmî açıklamasıyla duyurdu. Kulübün altyapısından yetişen eski futbolcusu, göreve yalnızca sarı-kırmızılı geçmişiyle gelmedi. Akhisar ile 2017-2018 sezonunda Türkiye Kupası'nı, Başakşehir ile 2019-2020 sezonunda Süper Lig'i kazanmış bir teknik direktördü. Galatasaray'daki ilk sezonunda ulaştığı başarı, Buruk'un teknik adamlık kariyerindeki ikinci lig şampiyonluğu oldu.

Teknik açıdan bakıldığında, çok sayıda yeni futbolcunun aynı kadroya girmesi kendiliğinden güçlü bir takım yaratmaz. Oyuncuların topu hangi bölgede istediğini, kimin savunma arkasına koşacağını ve top kaybında kimin geride kalacağını belirlemek gerekir. Buruk'un sezon içindeki önemli sınavı, farklı kariyerlerden gelen isimlere birlikte oynayabilecekleri görevler vermekti. Şampiyonluk maçındaki kadro, bu görev paylaşımının sonunda hangi oyuncular üzerinde istikrar sağlandığını gösterdi.

Şampiyonluğu getiren ilk on birin yedi oyuncusu yeniydi

TFF'nin 30 Mayıs tarihli Ankaragücü-Galatasaray müsabaka kaydındaki başlangıç kadrosu, değişimin boyutunu somutlaştırıyor. Eryaman'da sahaya ilk on birde çıkan oyuncuların yedisi 2022 yazında kadroya katılmıştı. Muslera, Boey, Nelsson ve Kerem ise önceki kadrodan devam eden dört isimdi. Başka bir ifadeyle şampiyonluk, bütünüyle sıfırdan oluşturulan bir takımla değil, yeni bir çoğunlukla korunan bir çekirdeğin buluşmasıyla geldi.

Bu dağılım, sezonun ana fikrini açıklayan güçlü bir gösterge. Kötü geçen bir yılın ardından mevcut kadronun tamamını yetersiz görmek kolaydır; daha zor olan, hangi oyuncunun korunacağını ve kimin farklı bir düzen içinde gelişebileceğini ayırt etmektir. Galatasaray hem yeni bir orta saha ve hücum yapısı kurdu hem de eski kadrodan gelen önemli isimlerin katkısını büyüttü. Yenilenmenin başarısı, gelenlerle kalanlar arasında bir tercih yapmak yerine iki grubun birlikte işlemesinde ortaya çıktı.

Orta sahada Torreira ve Oliveira ile kurulan denge

Kulübün 8 Ağustos 2022'de yayımladığı KAP duyurusuyla Arsenal'dan transfer edilen Lucas Torreira ile dört sezonluk anlaşma yapıldı. Uruguaylı oyuncu, şampiyonluğu getiren maçın da başlangıç kadrosundaydı. Yanındaki Sergio Oliveira ile kurulan birliktelik, orta sahanın yalnızca topu ileri gönderen bir hat olmaktan çıkıp savunmayla hücum arasındaki bağlantıyı daha güçlü kurabilmesi açısından önemliydi.

Oyun bakımından bu ortaklığın değeri, iki oyuncudan tamamen aynı işi beklenmemesinde aranmalı. Topun yeniden kazanılması, baskı altında güvenli ilk pasın verilmesi ve hücumun yönünün değiştirilmesi ayrı görevlerdir. Torreira'nın mücadeleye yakın konumu ile Oliveira'nın pas seçenekleri birlikte düşünüldüğünde, hücum oyuncularının daha ileride ve daha elverişli alanlarda kalabilmesi mümkün hale gelir. İyi bir orta saha, yalnızca kendi istatistiğini değil, çevresindeki oyuncuların yapabileceklerini de geliştirir.

Mertens, hücumun farklı parçalarını birbirine bağladı

Galatasaray, Mertens ile yaptığı 1+1 sezonluk anlaşmayı yine 8 Ağustos 2022'de resmen açıkladı. Belçikalı futbolcu, Ankara'daki şampiyonluk maçına Torreira ve Oliveira'nın önünde, Icardi'nin arkasında görev alan isim olarak başladı. Böylece merkezde topun savunmadan hücuma taşınmasıyla ceza sahasında sonuca gidilmesi arasında deneyimli bir bağlantı noktası oluştu.

Mertens'in rolünü sadece gol sayısıyla değerlendirmek, bu bölgedeki oyuncudan beklenen işlerin önemli bölümünü dışarıda bırakır. Orta sahaya yaklaşarak pas açısı oluşturmak, kanada açılan topun ardından yeniden ceza sahasına yönelmek ve santrforun hareketine alan bırakmak aynı hücumun farklı aşamalarıdır. Galatasaray'ın hücumunu tek bir uzun pasa bağımlı olmaktan çıkaran anlayış, bu bağlantıların çoğalmasına dayanıyordu. Yıldız kalitesinin takım oyununa dönüşmesi, topu her zaman aynı oyuncunun kullanmasından değil, doğru anda doğru oyuncuya ulaşmasından geçer.

Icardi'nin transferi, gol ihtiyacına doğrudan karşılık verdi

Galatasaray'ın 8 Eylül 2022 tarihli KAP açıklamasında Icardi'nin Paris Saint-Germain'den geçici transferi duyuruldu. Anadolu Ajansının 31 Mayıs tarihli değerlendirmesine göre Arjantinli santrfor, o tarihe kadar ligde oynadığı 23 karşılaşmada 21 gol kaydetti. Bu toplam, sezonun henüz oynanmamış son bölümünü içermiyor; şampiyonluğun kesinleştiği andaki katkısını gösteriyor.

Ankara'daki iki gol, Icardi'nin neden belirleyici olduğunu tek maç içinde anlattı. TFF kaydında 7 ve 39. dakikalarda yer alan gollerinin ilkini ayakla, ikincisini kafayla buldu. Kulübün karşılaşma anlatımına göre ilk golün servisi Rashica'dan, ikincisininki Kerem'den geldi. Farklı kanatlardan ve farklı yüksekliklerde gönderilen topları bitirebilmesi, takımın aynı hücumu sürekli tekrarlamak zorunda kalmamasını sağladı.

Bir golcü transferinin gerçek değeri, takım arkadaşlarının ürettiği fırsatların sonucunu değiştirmesinde görülür. Ceza sahasında doğru konumu almak ve vuruş için gereksiz dokunuşlardan kaçınmak, savunmanın toparlanma süresini azaltır. Galatasaray'ın Icardi ile elde ettiği önemli avantaj buydu: Hücum hazırlığının sonunda, kısa bir açıklığı gole çevirebilen bir oyuncu bulunuyordu. Bu beceri özellikle skorun eşit gittiği veya üstünlüğün tek golde kaldığı maçlarda büyük değer taşıdı.

Rashica ile sağ kanatta yeni bir bağlantı oluştu

Rashica'nın Norwich City'den kiralanması da 8 Eylül 2022'de kulüp tarafından açıklandı. Kosovalı futbolcu, şampiyonluk maçında sağ kanatta başladı ve Icardi'nin açılış golünü hazırladı. Bu servis, onun takım içindeki rolünü anlatan somut örneklerden biri: Topu ileri taşımak kadar, ceza sahasındaki koşuyu doğru anda beslemek de kanat oyuncusunun göreviydi.

Sağ taraftaki verim, Rashica ile Boey'in hareketlerinin birbirini tamamlayabilmesine bağlıydı. Bek ileri çıktığında kanadın topu ve alanı paylaşması, rakibin hangi oyuncuya yaklaşacağına karar vermesini zorlaştırır. İki futbolcu aynı çizgide birbirinin yolunu kapatırsa hız avantajı bile etkisizleşebilir. Bu nedenle sağ kanattaki gelişimi yalnızca bireysel süratle değil, pas zamanı ve koşu yönünün uyumuyla değerlendirmek daha anlamlı.

Boey'in yükselişi, eldeki oyuncuyu yeniden değerlendirmenin önemini gösterdi

Anadolu Ajansının 31 Mayıs tarihli haberinde Boey'in sezon başındaki durumu özellikle ele alındı. Başlangıçta kamp kadrosuna alınmayan Fransız sağ bek, aynı bölgeye transfer edilen Dubois'nın sakatlığının ardından fırsat buldu ve ilk on birde kalıcı hale geldi. Böylece sezonun önemli kazanımlarından biri, yeni bir transferden değil, zaten kadroda bulunan bir futbolcunun yeniden değerlendirilmesinden doğdu.

Bu örnek, her ilk planın değişmez kabul edilmemesi gerektiğini gösteriyor. Teknik heyetin görevi yalnızca sezon öncesinde tercih yapmak değil, oyuncunun sahada verdiği karşılığı gördüğünde o tercihi güncelleyebilmektir. Bir futbolcunun önceki sezondaki durumu, yeni sezonda ulaşabileceği düzeyin kesin sınırı değildir. Galatasaray'ın değişim hikâyesinde Boey'in yeri, pahalı bir alışverişten bağımsız olarak mevcut potansiyelden daha fazla katkı alınabilmesinde.

Abdülkerim ve Nelsson: Yeni savunma ortaklığı, korunan tecrübe

Abdülkerim Bardakcı'nın Konyaspor'dan transferi 25 Haziran 2022'de Galatasaray tarafından duyuruldu. Sezonun sonunda şampiyonluğu getiren karşılaşmada da Nelsson ile savunmanın merkezindeydi. Arkalarında ise altıncı Süper Lig şampiyonluğunu yaşayan Muslera bulunuyordu. Anadolu Ajansının şampiyonluk değerlendirmesinde kayda geçirdiği bu altıncı başarı, kadronun yenilenirken önemli bir tecrübe kaynağını koruduğunu gösterdi.

Stoper uyumu, iki savunmacının ayrı ayrı güçlü olmasından daha fazlasını gerektirir. Biri rakibe yaklaşırken diğerinin arkasını güvenceye alması, savunma çizgisinin birlikte hareket etmesi ve kaleciyle iletişimin korunması gerekir. Galatasaray'ın hücumda daha fazla oyuncuyla bulunabilmesi de gerideki bu iş bölümünün güven vermesine bağlıdır. Savunma ile hücumu iki ayrı başarı hikâyesi gibi anlatmak, takımın bütünlüğünü eksik bırakır.

Kerem ve Barış Alper, değişimin yalnızca transfer olmadığını anlattı

Şampiyonluk maçındaki son üç golün pasını Kerem verdi; Barış Alper ise oyuna girdikten sonra skoru 3-1'e taşıdı. Kulübün 30 Mayıs tarihli maç anlatımındaki bu iki katkı, önceki kadrodan devam eden futbolcuların da yeni düzende belirleyici olabildiğini gösteriyor. TFF kaydına göre 64. dakikada Mertens'in yerine giren Barış Alper, 73. dakikada golünü attı.

Kerem'in Icardi'ye yaptığı orta ile Barış Alper'e gönderdiği savunma arkası pası aynı ihtiyaca cevap vermiyordu. Biri ceza sahasındaki zamanlamayı, diğeri açık alandaki koşuyu besledi. Bu çeşitlilik, hazırlayıcı oyuncunun yanındaki futbolcunun özelliklerine göre karar verebilmesini gerektiriyor. Barış Alper'in sonradan getirdiği hareketlilik de teknik heyetin maçın gidişine uygun başka bir çözüm kullanabildiğini gösterdi. Yeni transferlerin varlığı, mevcut oyuncuların katkısını küçültmek yerine uygun görevlerle büyütebildi.

Kulübeden gelen goller kadro derinliğini gerçek avantaja çevirdi

Galatasaray'ın 1 Nisan tarihli resmî maç anlatımı, yedek kulübesinin önemini gösteren güçlü bir örnek içeriyor. Adana Demirspor karşısında uzun süre golsüz süren karşılaşma, sonradan oyuna giren Midtsjö ve Zaniolo'nun golleriyle 2-0 kazanıldı. Başlangıç kadrosunun açamadığı mücadelede farklı oyuncular sonuca gitti. Şampiyonluk yürüyüşünde her galibiyet aynı on birin aynı yöntemle ürettiği bir sonuç değildi.

Bir yedek oyuncunun değeri, ilk on birdeki futbolcunun bütün özelliklerini aynen taşımasında aranmaz. Maçın ilerleyen bölümünde farklı bir koşu, geriden gelen bir vuruş veya topu taşıyan yeni bir oyuncu rakibin savunma alışkanlığını bozabilir. Adana Demirspor karşılaşmasındaki katkı, kadro genişliğinin yalnızca listedeki isim sayısı olmadığını gösterdi. Kullanılabilir seçenek, uygun anda sahaya girip takımın çözemediği bir soruna cevap verebilen oyuncudur.

Benzer katkılar sezonun başka bölümlerinde de görüldü. Kulübün 13 Ocak tarihli Hatayspor maçı anlatımına göre 4-0'lık galibiyette Juan Mata iki, Bafetimbi Gomis bir gol kaydetti. Bir oyuncunun şampiyonluğun ilan edildiği maçta başlangıç kadrosunda bulunmaması, daha önce kazanılan puanlardaki payını silmez. Yeni sezon kadrosunun başarısını değerlendirirken yalnızca son haftalarda sahada olan isimleri değil, farklı dönemlerde görev üstlenen futbolcuları da hatırlamak gerekiyor.

Her transfer aynı karşılığı vermedi

Anadolu Ajansının sezon değerlendirmesine göre Galatasaray yaz döneminde 13, ara transferde üç oyuncuyu kadrosuna kattı. Kış döneminde Zaniolo, Kaan Ayhan ve Adekugbe geldi. Bununla birlikte Seferovic sezon ortasında ayrıldı; Yusuf Demir ve Mathias Ross sınırlı süreler aldı. Şampiyonluk, yapılan bütün transferlerin aynı derecede başarılı olduğu anlamına gelmiyor.

Bu ayrımı yapmak başarıyı küçültmez; tersine nasıl elde edildiğini daha doğru anlatır. Transfer planlarında beklenen karşılığı vermeyen tercihler olabilir. Esas mesele, bir tercihteki eksikliğin bütün takımın işleyişini bozmasını önlemek ve ihtiyaç doğduğunda başka seçenekleri kullanabilmektir. Galatasaray'ın güçlü tarafı, bütün yeni oyuncuları aynı düzeye ulaştırmasından çok, ana yapıyı taşıyacak isimlerle kritik anlarda katkı verecek alternatifleri bir araya getirmesiydi.

On dört maçlık galibiyet serisi yarışta güçlü bir temel kurdu

Kulübün 11 Mart tarihli resmî haberinde, Kasımpaşa'nın 1-0 yenilmesiyle ligdeki galibiyet serisinin 14 maça çıktığı ve rekor kırıldığı duyuruldu. Bu resmî seriye Gaziantep FK karşısındaki 3-0 hükmen galibiyet de dahil. Deprem nedeniyle ligden çekilen rakiple o karşılaşma sahada oynanmadı; dolayısıyla kayıt, sahada kazanılan 13 maç ile hükmen sonuçlanan bir müsabakadan oluşuyor.

Kasımpaşa maçındaki tek golün ikinci yarıda oyuna giren Zaniolo'dan gelmesi, serinin son halkasında da alternatif katkısının belirleyici olduğunu gösterdi. Uzun bir lig yarışında yalnızca rahat kazanılan maçlar değil, rakibin kapandığı ve golün geciktiği akşamlar da aşılmak zorunda. Galatasaray'ın seri boyunca biriktirdiği puanların değeri, farklı maç koşullarında sonuç alabilecek seçenekler geliştirebilmesindeydi.

Nisan sonundaki kayıplara mayısta verilen güçlü cevap

Kulübün tarihli karşılaşma kayıtları, son bölümdeki kırılmayı açık biçimde gösteriyor. Galatasaray 23 Nisan'da Fatih Karagümrük ile 3-3 berabere kaldı, 30 Nisan'da Beşiktaş'a deplasmanda 3-1 yenildi. Ardından mayıs ayındaki dört lig karşılaşmasını da kazandı. Bu dönüş, yalnızca hücumdaki formun değil, savunma düzeninin yeniden güçlenmesinin de sonucuydu.

Bu dört maçın toplamı 12 puan, dokuz atılan gol ve yalnızca bir yenilen gol. İlk üç galibiyette kalenin gole kapatılması, Ankara'ya yalnızca golcülerin yükselen formuyla gidilmediğini gösteriyor. Şampiyonluğun belirleyici taraflarından biri, sorun yaşanan iki haftanın ardından aynı hataları sürdürmek yerine yeniden sonuç üretebilmekti. Büyük değişimin sezon boyunca değerini koruması, takımın kendi aksayan yönlerine de cevap verebilmesine bağlıydı.

Şampiyonluk yeni yapılanmanın sonucu, gelecek sezonun garantisi değil

31 Mayıs itibarıyla Galatasaray'ın kazandığı başarı kesin: Takım 23. lig şampiyonluğuna ulaştı. Ancak Icardi ile Rashica'nın sezon başındaki resmî anlaşmaları kiralıktı; bu futbolcuların kalıcı transferlerini tamamlanmış gibi değerlendirmek mümkün değil. Mevcut kadronun ne ölçüde korunacağı, yapılacak yeni anlaşmalar ve teknik heyetin ihtiyaçları gelecek dönemin ayrı başlıklarını oluşturuyor.

Bu sezonun yönetim açısından verdiği ders, her yıl daha çok isim değiştirmenin doğru olduğu değil. Fayda sağlayan ilişkileri korumak, katkısı sınırlı kalan tercihlerden ders çıkarmak ve oyuncuların görevlerini birbirine uyumlu biçimde kurmak gerekiyor. Şampiyonluğu getiren bir düzenin devamı da aynı dikkatle hazırlanmalı. Başarıyı yalnızca harcama miktarına veya transferlerin ününe bağlamak, mevcut oyuncuların gelişimini ve teknik heyetin rolünü görünmez hale getirir.

Galatasaray 23. şampiyonluğa değişimle ulaştı; fakat bu değişim geçmişi tamamen silmekten değil, doğru parçaları doğru görevlerde buluşturmaktan doğdu. Yeni yönetim ve teknik heyetin kurduğu yapı, Icardi'den Torreira'ya gelen oyuncularla Muslera'dan Kerem'e kadroda kalan isimlerin katkısını birleştirdi. Ankara'daki dört gol bu sürecin son görüntüsüydü. Asıl başarı, geçen sezonun dağınık sonuçlarının ardından yeniden birbirine güvenen ve aynı hedef için işleyen bir takım ortaya çıkarılması oldu.