Galatasaray, 15 Ağustos 2020’de Norveçli sağ bek Omar Elabdellaoui ile resmi transfer görüşmelerine başladığını duyurdu. Haberin ilk ve en önemli ayrıntısı bu: Açıklanan aşama görüşmeydi. Henüz bu duyurudan hareketle sözleşme süresi, ücret veya tamamlanmış imza yazamayız. Ben bir transferi değerlendirirken heyecanı korumanın yanında, gerçekleşen işlemle beklenen sonucu ayırmayı da gerekli görüyorum.

Omar ismi gündeme geldiğinde benim merakım yalnızca sağ tarafta kimin oynayacağı değildi. Galatasaray’ın o kanattan nasıl çıkacağı, hücum sırasında genişliği kimin vereceği ve top kaybında savunmaya nasıl döneceği de aynı sorunun parçalarıydı. Bir bek transferi, saha çizgisinin yanında duran tek bir oyuncunun değişmesinden daha fazlasını etkileyebilir.

O gün bilinen kariyer tablosu

28 yaşındaki Omar, Norveç Milli Takımı’nda da görev alan bir futbolcuydu. Son altı sezonluk kariyerinin ana adresi Olympiakos’tu; bu dönemde 2016-2017 sezonunun ikinci yarısını Hull City’de kiralık geçirmişti. 2019-2020’de Yunanistan ekibiyle lig, kupa ve Avrupa müsabakaları toplamında 47 maça çıkmış, bir gol atmış ve lig şampiyonluğu yaşamıştı.

Bu bilgiler deneyim hakkında fikir verir; ancak bir futbolcunun yeni takımına nasıl uyacağını tek başına açıklamaz. 47 maçlık toplamı, bütün karşılaşmalarda doksan dakika oynadığı şeklinde okumamak gerekir. Aynı şekilde bir sağ bekin bir gol atması, hücum katkısını tümüyle ölçmez. Ben istatistiği bir hüküm olarak değil, daha doğru sorular sormamızı sağlayan başlangıç verisi olarak kullanırım.

Sağ bekte ilk ölçüm: Baskı altında topu çıkarabilmek

Rakip önde baskı yaptığında bek çoğu zaman çizgi ile rakip oyuncu arasına sıkışır. Önünde pas seçeneği yoksa yalnızca topu geriye vermesi ya da uzun vurması beklenir. Bu yüzden yeni bir sağ beki değerlendirirken ilk bakacağım şey, pas aldıktan sonra tek başına ne yaptığı değil, takımın ona hangi seçenekleri sunduğu olur.

Örneğin sağ kanat oyuncusu içeri yaklaşır, merkezdeki orta saha uygun açıya gelir ve stoper geride destek verirse bek üç farklı çıkış bulabilir. Bu destek kurulmadığında en yetenekli oyuncu bile tahmin edilebilir hâle gelir. Omar görüşmelerinin bende uyandırdığı beklenti, sağ tarafı yalnızca daha hareketli yapmak değil, topu daha az zorlayarak ileri taşıyabilmekti.

Çizgi koşusu ile iç koridorun ilişkisi

Bir kanat oyuncusu top almak için içeri geldiğinde dış koridor boşalabilir. Bekin o boşluğu doğru zamanda kullanması, rakip savunmayı iki karar arasında bırakır. Ancak her hücumda aynı koşuyu yapmak çözüm değildir. Pasın verilemeyeceği anda ileri çıkmak, hücumdan çok geri dönüş mesafesini büyütür. Ben zamanlamayı, koşu sayısından daha değerli bulurum.

Burada görmek istediğim ilişki basit: Topu taşıyan oyuncu başını kaldırdığında gerçekten kullanabileceği bir seçenek bulmalı. Bekin koşusu rakibi sürüklüyorsa içeride başka bir oyuncuya alan açılabilir; topu alıyorsa ceza sahasındaki hedeflerle bağlantı kurmalıdır. Bunlar Omar’ın belirli bir maçta yaptığı kanıtlanmış hareketler olarak yazılmıyor. Galatasaray’daki görev tanımı için önem verdiğim futbol ölçüleri bunlar.

Orta sayısından önce ortanın hazırlanışı

Sağ bek değerlendirmelerinde çok orta yaptı cümlesini sık duyarız. Ben önce o ortaların hangi şartlarda yapıldığına bakarım. Ceza alanında yalnız bir oyuncu varken kalabalık savunmaya gönderilen top ile çizgiye inilip geriye çıkarılan pas aynı hücum kalitesini anlatmaz. Sayı artarken pozisyonun değeri düşük kalabilir.

Bu nedenle olası bir Omar transferinden beklentimi asist sayısı üzerinden peşinen kurmam. Santrforun koşusu, uzak kanadın ceza alanına girişi ve orta sahanın ikinci toplara yaklaşması birlikte çalışmalı. Bek topu doğru bölgeye taşıdığında içeride karşılık bulamıyorsa sorun yalnızca son pas değildir. Takımın hücumu kaç oyuncuyla tamamladığı da incelenmelidir.

Top kaybından sonraki ilk karar

Hücuma katılan bekin geride bıraktığı alan, karşı takımın ilk hedeflerinden biri olabilir. Bunun çözümü her pozisyonda beke ileri çıkma demek değildir. Yakın orta sahanın desteği, stoperin yana açılma mesafesi ve öndeki oyuncunun baskısı, riskin yönetilmesini sağlar. Ben iyi bir bek transferinin bu ortak düzen içinde değerlendirilmesini isterim.

İki bek aynı anda yükseldiğinde topun nerede kaybedildiği özellikle önem kazanır. Merkezde hazırlıksız bir kayıp, geri koşuyu çok daha zorlaştırabilir. Bu yüzden Omar’ın geçmiş deneyimini olumlu bir işaret saysam da yeni takımın savunma alışkanlıklarını öğrenmesini atlanacak bir ayrıntı görmem. Deneyimli oyuncunun da yanındaki isimlerle ortak karar geliştirmeye ihtiyacı vardır.

Uyum için sabır, değerlendirme için somut ölçü

Yeni bir lige gelen futbolcuya sabır göstermek, performansını sorgulamamak anlamına gelmez. İlk haftalarda pas tercihlerinin, savunma yerleşiminin ve kanat bağlantılarının nasıl geliştiğini izlemek daha sağlıklı olur. Bir olumlu hareketle bütün sorunlar çözülmüş sayılmamalı; bir hatayla da kariyerin tamamı değersizleştirilmemeli. Ben taraftar olarak bu ölçülü değerlendirmeyi savunuyorum.

15 Ağustos itibarıyla elimizde resmi görüşme açıklaması ve oyuncunun kariyer geçmişi vardı. Sonraki gelişmeleri o güne taşımadan söyleyebileceğim şey şu: Sağ bekte aradığım katkı, hücumla savunmayı aynı oyunun parçaları olarak birleştirebilmek. Sezonun daha geniş kadro tablosunu arşivdeki yenilenen Galatasaray değerlendirmesiyle birlikte okumak mümkün. Omar gündemini de benim için anlamlı kılan, tek bir isimden çok bu bütünün nasıl kurulacağıydı.